Zakat Produktif sebagai Mekanisme Ekonomi Mikro Islam dalam Menguatkan Ketahanan Ekonomi Rumah Tangga Dhuafa

Authors

  • Muhammad Rizqallah Universitas Islam Al-Aziziyah Indonesia
  • Mursal Universitas Islam Al-Aziziyah Indonesia

DOI:

https://doi.org/10.63732/aij.v3i3.198

Keywords:

Productive Zakat, Islamic Microeconomics, Economic Resilience, Maqasid Sharia (Islamic Purposed Law)

Abstract

Household economic resilience among dhuafa remains a crucial issue in achieving inclusive and equitable economic development, particularly within Muslim societies. Islamic economic instruments such as zakat possess significant potential to strengthen the economic capacity of vulnerable groups when managed productively. Although productive zakat has been widely implemented as a form of economic empowerment, studies that position it as an integrated mechanism within Islamic microeconomics remain limited. Therefore, this article aims to examine the role of productive zakat as an Islamic microeconomic mechanism in strengthening the economic resilience of dhuafa households. This study employs a library research method by reviewing and analyzing relevant literature, including books, academic journal articles, and scholarly documents related to productive zakat, Islamic microeconomics, and household economic resilience. The collected data are analyzed using a descriptive-analytical approach to identify key patterns, existing findings, and research gaps within previous studies. The findings indicate that productive zakat has strategic potential in enhancing income stability, business sustainability, and economic adaptability of dhuafa households. However, most existing studies tend to conceptualize productive zakat primarily as a social welfare program rather than as an integral component of Islamic microeconomic systems. This article concludes that productive zakat can more effectively strengthen household economic resilience when managed through integrated mechanisms that include business assistance and capacity building. The main contribution of this study lies in reinforcing the conceptual understanding of productive zakat as a sustainable Islamic microeconomic mechanism oriented toward strengthening the long-term economic resilience of dhuafa households.

References

Adawiah, A. M., Komaruddin, K., & Sar’an, M. (2023). Interpretation of Zakat Perspectitive of the Hadith Ahkam Fii Al-Muamalah. MUAMALATUNA, 15(2), 171–183. https://doi.org/10.37035/mua.v15i2.9441

Arifqi, Moh. M., Sofyan, A., Mayaningsih, D., & Fitriyah, R. (2024). Productive Zakat Model: Economic Empowerment for Post-COVID-19 Recovery in Indonesia. Al-Muamalat: Jurnal Ekonomi Syariah, 11(1), 75–85. https://doi.org/10.15575/am.v11i1.33518

Faisal, F., Tunnur, L., & Diras, D. (2023). The Contribution of Productive Zakat in the Development Economic Ummah. Proceedings of Malikussaleh International Conference on Law, Legal Studies and Social Science (MICoLLS), 3, 0001. https://doi.org/10.29103/micolls.v3i-.315

Fitri, N., & Tidjani, A. M. (2025). Islam and Economics: A Study of Relations in the Perspective of Hadith. Jurnal Kajian Islam, 2(2), 12–16. https://doi.org/10.56566/jki.v2i2.284

Ganguly, Dr. R. (2025). Green economy and sustainable development. International Journal of Advanced Mass Communication and Journalism, 6(1), 01–06. https://doi.org/10.22271/27084450.2025.v6.i1a.90

Hadi, S. (2002). Metodologi Research. Andi Offset.

Hasnunidah, N. (2017). Metodologi Penelitian Pendidikan. Media Akademi.

Mafluhah, M. (2024). Peran Zakat Produktif dalam Pemberdayaan Ekonomi Mustahik. JES (Jurnal Ekonomi Syariah), 9(2), 99–116. https://doi.org/10.30736/jes.v9i2.882

Nur Aeni. (2025). Zakat Produktif Dan Peningkatan Kesejahteraan Mustahik: Studi Pemberdayaan Ekonomi Berbasis Syariah. Jurnal Ilmiah Manajemen, Ekonomi dan Akuntansi, 5(2), 01–12. https://doi.org/10.55606/jurimea.v5i2.914

Stephane Hallegatte. (2014). Economic Resilience: Definition and Measurement. Social Science Research Network. https://scispace.com/papers/economic-resilience-definition-and-measurement-1jexuk9tnp

Suarni Suarni. (2020, Januari 20). Productive Zakat: Alternatif Solution Empowering Ummah Economy. SciSpace - Paper. https://scispace.com/papers/productive-zakat-alternatif-solution-empowering-ummah-3vm34n96i7

Downloads

Published

2025-08-30

How to Cite

Rizqallah, M., & Mursal. (2025). Zakat Produktif sebagai Mekanisme Ekonomi Mikro Islam dalam Menguatkan Ketahanan Ekonomi Rumah Tangga Dhuafa. Ameena Journal, 3(3), 245–254. https://doi.org/10.63732/aij.v3i3.198